Dołącz do czytelników
Brak wyników

Technologie

6 kwietnia 2021

NR 2 (Marzec 2021)

Bezpieczeństwo maszyn w codziennej pracy działu utrzymania ruchu

0 81

Dział utrzymania ruchu zapewnia ciągłość funkcjonowania produkcji. Jest to jeden z najważniejszych działów w firmie, którego głównym zadanie stanowi zapewnienie sprawnego działania maszyn, urządzeń i całej infrastruktury technicznej zakładu.

Awarie urządzeń powodują duże straty poprzez postój, a co za tym idzie – niedotrzymanie terminów dostaw, utratę klientów/kontrahentów. Dawniej służby UR postrzegane były głównie jako komórki likwidujące awarie maszyn i urządzeń. Obecnie jest to dział, który zajmuje się również działaniami prewencyjnymi i predykcyjnymi. Prewencja to strategia zapobiegawcza, natomiast predykcja to optymalne użytkowanie maszyn, urządzeń, instalacji.

Pracownicy służb utrzymania ruchu to specjaliści w swoim „fachu”, którzy wykonując pracę, muszą być szczególnie skoncentrowani i uważni, ponieważ bardzo często wykonują czynności w znacznym zagrożeniu swojego zdrowia i życia. 

Zagrożenia dla pracowników UR

W 2010 r. Europejska Agencja Ochrony Pracy przeprowadziła badania dotyczące wypadków przy pracy pracowników służb utrzymania ruchu. Z opracowania wynika, że spora część ogólnej liczby wypadków śmiertelnych przy pracy dotyczy służb UR.

Wynika to z faktu, że głównymi obowiązkami pracowników utrzymania ruchu jest konserwacja i naprawa maszyn i urządzeń. Niejednokrotnie te czynności są wykonywane „w ruchu” – czyli na działającej maszynie/urządzeniu (sprawdzanie błędów czy ogólne sprawdzanie funkcjonowania maszyny/urządzenia). Dlatego tak ważne jest odpowiednie zabezpieczenia maszyn i urządzeń, aby każdy pracownik, szczególnie z UR, był właściwie zabezpieczony. Pamiętajmy, że życie i zdrowie pracownika jest najważniejsze. 

Tu należy także wspomnieć, że pracownik utrzymania ruchu musi również mieć odpowiednie uprawnienia oraz być szczególnie rozważny i ostrożny.

Główne zagrożenia, na które narażeni są pracownicy utrzymania ruchu, są związane z:

  • ruchomymi częściami maszyn,
  • narzędziami wykonującymi pracę w maszynach, np. nóż, wiertło itp.,
  • fruwającymi cząstkami: iskry, wióry, odpryski, krople lub strugi płynów, a także unoszący się pył,
  • gorącymi elementami,
  • elementami pod napięciem,
  • materiałami sypkimi, np. piasek, ziarno, śnieg (zaduszenie, przygniecenie),
  • pracami na wysokości.

Procedury zabezpieczające

W pracy działu utrzymania ruchu jedną z najważniejszych procedur zabezpieczających pracowników przed niepożądanym włączeniem maszyny/urządzenia jest procedura Lockout/Tagout, w skrócie zwana LOTO [nazwa pochodzi od dwóch angielskich zwrotów: lock out (z ang. zamknąć) oraz tag out (z ang.  oznaczyć)].

Procedura Lockout/Tagout opiera się na umieszczeniu specjalnej blokady i kłódki w miejscu zagrożonym pod względem wyzwolenia źródła energii, w taki sposób, aby jasno informować pozostałych użytkowników, że w danym momencie przebiega naprawa urządzenia i z tego powodu urządzenie jest odłączone/wyłączone i uniemożliwiona jest niepożądana manipulacja ze źródłem energii, która może prowadzić do zranienia lub śmierci (rys. 1.).

Przykład zastosowania systemu LOTO; źródło: esafetyfirst.com

Miejsce wyłączone należy właściwie oznaczyć tabliczką informującą o naprawie. Można na niej umieścić (napisać) informacje dotyczące odłączenia (odpowiedzialny pracownik, data zakończenia). Na tylnej stronie tabliczki można opisać poszczególne kroki, które obsługa musi wykonać przed odłączeniem urządzenia (rys. 2.).

Przykład etykiety systemu LOTO; źródło: safetysign.com

Aby system LOTO działał właściwe, należy stworzyć prawidłową, praktyczną procedurę. Procedura powinna zawierać:

  • Sytuacje (prace), podczas których system trzeba stosować; należy tu także zidentyfikować rodzaje energii, które stanowią zagrożenie (np. energia elektryczna, gaz, ciecz pod ciśnieniem itp.).
  • Rodzaj wymaganego sprzętu blokującego, w tym kłódek, dostosowany do rodzaju energii,
  • Szczegółowy opis czynności, które należy wykonać, aby prawidłowo zabezpieczyć prace przed wyzwoleniem energii – oznaczenie źródła wyzwolenia oraz właściwe jego zabezpieczenie,
  • Zasady oznaczenia blokady – rodzaje etykiet oraz jakie informacje powinny zawierać, np. imię i nazwisko osoby zakładającej blokadę, numer telefonu, rodzaj pracy, czas założenia blokady, przewidywany czas blokowania it...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy