Dołącz do czytelników
Brak wyników

Prewencja

6 października 2021

NR 5 (Wrzesień 2021)

Urządzenia stosowane w strefach zagrożenia wybuchem z perspektywy użytkownika

0 9

Stosowanie substancji palnych w procesach produkcyjnych wymaga od pracodawcy podjęcia decyzji czy nie skutkuje to możliwością powstania atmosfery wybuchowej.

Aby powstała atmosfera wybuchowa konieczne jest rozproszenie substancji palnej w powietrzu, np.: poprzez emisję palnego gazu, który po wymieszaniu z powietrzem utworzy atmosferę wybuchową,poprzez parowanie cieczy, której pary po wymieszaniu z powietrzem również utworzą atmosferę wybuchową, poprzez rozproszenie palnego pyłu tak, że powstanie pyłowa atmosfera wybuchowa, inne mechanizmy np. atomizację kropelek cieczy.
Jednocześnie jednak – jeśli substancja palna nie wymiesza się z powietrzem – atmosfera wybuchowa nie powstanie. Samo przechowywanie np. palnego pyłu w zamkniętych pojemnikach nie skutkuje powstaniem atmosfery wybuchowej. Pracodawca zobowiązany jest więc dokonać oceny, czy w ogóle istnieje zagrożenie powstania atmosfery wybuchowej. Kolejne etapy oceny ryzyka powstania atmosfery wybuchowej wraz z końcową klasyfikacją przestrzeni zagrożonej na strefy zagrożenia wybuchem przedstawiono na Rysunku 1.
 

Rys. 1. Kolejne etapy prowadzące do wyznaczenia stref zagrożenia wybuchem


Interesującym krokiem jest krok 3, czyli określenie czy ilość (objętość) atmosfery wybuchowej przekracza dopuszczalną objętość. O ile metody określone w normie EN 60079-10-1 definiują tę objętość (minimalną) na 100 dm3 1, to przepisy rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej dotyczące pomieszczeń definiuje objętość minimalna na 10 dm3 2.
W przypadku gdy etapy 1, 2 i 3 (patrz Rysunek 1) dadzą odpowiedź twierdzącą, wynikiem tych prac powinny być zdefiniowane strefy zagrożenia wybuchem.
Definicja stref obejmuje:

  • określenie substancji palnej powodującej zagrożenie;
  • zasięg strefy zagrożenia wybuchem – czyli określenie wymiarów strefy w przestrzeni (w przestrzeni 3 wymiarowej), zasięgi stref powinny przedstawione na rysunkach;
  • określenie prawdopodobieństwa wystąpienia atmosfery wybuchowej:
    –    strefa 0 (gazy i pary cieczy) oraz strefa 20: atmosfera wybuchowa (w stężeniu wybuchowym) występuje stale, często lub przez długie okresy,
    –    strefa 1 i strefa 21: atmosfera wybuchowa (w stężeniu wybuchowym) może się pojawić podczas normalnej pracy,
    –    strefa 2 i strefa 22: atmosfera wybuchowa nie występuje, a jeśli się pojawi to tylko na skutek awarii.

Zdefiniowanie strefy nie oznacza, że w danym miejscu (obszarze) cały czas występuje atmosfera wybuchowa, a tym samym cały czas występuje ryzyko wybuchu. W strefie 2 i w strefie 1 powinny przeważać okresy, kiedy nie występuje atmosfera wybuchowa (ale może wystąpić).
Biorąc pod uwagę zasady klasyfikacji stref i prawdopodobieństwo występowania atmosfery wybuchowej – jest oczywiste, że największe obszarowo są strefy 2 i strefy 22, a najmniejsze strefy 0 i strefy 20. Klasyfikacja stref pozwala prawidło dobrać urządzenia do tych stref, czyli do występujących zagrożeń. Oprócz kwestii technicznych, takich jak dobór temperaturowy (według klas temperaturowych T1, T2, T3, T4, T5 czy T6) czy dobór według grup wybuchowości (IIA, IIB czy IIC) przeprowadzany jest dobór uwzględniający stopień zagrożenia, czyli dobierany jest poziom bezpieczeństwa urządzenia w stosunku do prawdopodobieństwa wy...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy