Dołącz do czytelników
Brak wyników

Eksploatacja

17 sierpnia 2022

NR 4 (Lipiec 2022)

Czysta maszyna = poprawa wydajności

0 89

Pojęcie czystości, w różnych kontekstach, towarzyszy ludzkości od zawsze. Dzisiaj przyglądamy się czystości maszyny w znaczeniu jej zwiększonej wydajności. Czy jednak można zauważyć znaczący wpływ tego, czy jak jest czysto, to będzie wydajniej?

Wswojej karierze nie raz (i nie dwa) słyszałem, że przecież to nie ma wpływu czy znaczenia. Niejeden współpracownik próbował udowodnić mi, jak to „w bałaganie” potrafi się najlepiej odnaleźć. Niejeden tłumaczył mi, że nieporządek jest o wiele wydajniejszy, bo „on wszystko wie, gdzie ma” i to, że „inni tego nie wiedzą – to nawet lepiej”. Takie dyskusje najczęściej odbywają się w momencie, kiedy próbujemy wdrożyć rozwiązania z obszaru LM – narzędzia 5S. No jednak pozostaje pytanie: czy czystość może być pojęciem względnym?

Czystość – pojęcie względne

Rzeczywiście pojęcie czystości można rozumieć wielorako. W muzyce to idealny dźwięk. W chrześcijaństwie – pojęcie wstrzemięźliwości seksualnej. W faszyzmie/nacjonalizmie – pojęcie wyższości jednej rasy ludzkiej nad inną. W judaizmie pojęcie czystości religijnej, czystości pokarmowej rozumiane jest w odniesieniu do „Chwały JAHWE”. W rzeźbie czy malarstwie to dzieło w regularnej formie. 
Słownik języka polskiego wymienia aż dziewięć kontekstów słowa „czystość”:

  • niezabrudzony,
  • niezamglony, przejrzysty,
  • zawierający składniki sobie tylko właściwe, z niczym niezmieszany, wolny od zniekształceń,
  • wyrazisty, regularny,
  • zachowujący powściągliwość płciową,
  • szlachetny, prawy,
  • dźwięczny, wyraźny w brzmieniu,
  • niezadłużony,
  • pot. oczywisty, zupełny

Nic więc dziwnego, że ludzie, także ludzie techniki, różnorako rozumieją czystość. Jest to jednak pojęcie, które w oczywisty sposób określa wspominane już przez mnie narzędzie z obszaru odchudzonego wytwarzania – Lean Manufacturing, czyli 5S. W zasadzie dotyczy ono pojęcia czystości w kontekście, jaki interesuje osoby tworzące, produkujące – jako dodające wartości. 
W czystości przez nas rozpatrywanej chodzi przecież o stanowisko pracy, które efektywnie będzie wspomagać operatora pracującego na tym stanowisku. W tym kontekście okazuje się, że faktycznie właściwie, regularnie, standardowo przygotowane stanowisko pracy staje się miejscem, gdzie „chce się pracować” i mimo zapewnień, że „w moim bajzlu” potrafię się odnaleźć – w „starciu” z czystością 5S ów „bajzel” zawsze przegrywa.

Proponowane narzędzia do utrzymania czystości

Skoro już mowa o 5S, to warto może wspomnieć, o co chodzi i skąd ten akronim. 
5S pochodzi od 5 japońskich słów używanych w Toyota Production System na określenie właściwie przygotowanego stanowiska pracy, tak by pracownik mógł pracować jak najefektywniej. 
W kolejnych latach rozprzestrzeniania się filozofii Kaizen, opracowania Lean Manufacturing przez japońsko-amerykańskich kooperantów, a następnie doskonalony przez inne narody – 5S stało się narzędziem dzisiaj używanym we wszystkich bardziej lub mniej znacznych fabrykach i warsztatach. W prawie każdym języku narzędzie jest tłumaczone na słowa zaczynające się na S, by zachować pierwotną nazwę samego narzędzia.
1S to segregacja (można też spotkać inne słowa zaczynające się na S, ale wyrażające tę samą ideę) – zostaw na swoim stanowisku pracy tylko to, co jest niezbędne do zrealizowania zadania przypisanego do tego procesu. W kilku słowach – wyrzuć to, co ci niepotrzebne. 
2S...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy