We współczesnym zarządzaniu przemysłowym podejmowanie decyzji na podstawie danych nie jest już przewagą konkurencyjną, lecz koniecznością. Postęp cyfryzacji i intensywne wykorzystanie czujników i algorytmów umożliwiły ewolucję praktyk UR – od prostego reagowania na awarie do automatycznego rekomendowania działań w oparciu o wykorzystywanie diagnostyki do analizy predykcyjnej.
Historycznie najstarsza forma UR, czyli REAKCYJNE UR, w kolejnych dekadach została zastąpiona dla ważniejszych maszyn przez UR PLANOWO ZAPOBIEGAWCZE, a później przez różne formy PROAKTYWNEGO UR. Współcześnie to najbardziej proaktywne podejście wykorzystuje narzędzia PRZEMYSŁU 4.0 – w tym m.in. sztuczną inteligencję (vide RAMKA #1). Podejściem tym jest PRESKRYPTYWNE UR (RxM1) [1].
PROGRES UR
W ciągu minionych 100 lat rozwijały się nie tylko różne obszary produkcji, ale także formy wspomagające UR majątku produkcyjnego przy możliwie najniższych ponoszonych w tym celu nakładach. Na rys. 1 wymieniono kilka najważniejszych, które się historycznie kolejno pojawiały, poczynając od reakcyjnego, przez planowo zapobiegawcze, i kończąc na najważniejszych formach proaktywnego.
Oczywiście za pokazanymi na rysunku coraz to bardziej zaawansowanymi formami UR stoi postęp w wielu dziedzinach techniki i wiedzy. Kamienie milowe w rozwoju technik i algorytmów wykorzystywanych przez systemy wspomagające UR przedstawiono w TABELI 1.
Tab. 1. Kamienie milowe rozwoju systemów wspomagających UR i współczesność
| LATA | KIEDYŚ | WSPÓŁCZEŚNIE |
| 30. XX w. | Głównie czujniki drgań sejsmicznych oraz sensory temperatury |
Większe zróżnicowanie czujników wymienionych w lewej kolumnie i dodatkowo wiele innych jak np. pulsacje ciśnienia, sygnałów elektrycznych, strumienia elektromagnetycznego, kształtu… |
| 50. XX w. | Pojawiają się koncepcje sztucznej inteligencji (AI) oraz uczenia maszynowego (ML) |
AI i ML wspomagają liczne obszary działania przedsiębiorstw, w tym także znacząco przyczyniają się do polepszenia UR |
| 50. i 60. XX w. | Najpierw 1-kanałowe analogowe systemy zabezpieczenia maszyny przed utratą integralności mechanicznej (z 1 lub 2 progami alarmów), później rozwinięte do systemów wielokanałowych; dla pojedynczego czujnika wykonywany najczęściej 1 i rzadko 2 pomiary |
Systemy analogowe straciły rację bytu |
| 70. i 80. XX w. | Rozwój i upowszechnianie techniki komputerowej | Nieporównywalnie większe moce obliczeniowe, stwarzające kolosalne możliwości w zakresie przetwarzania danych pierwotnych w informacje |
| 80. XX w. | Pierwszy wielokanałowy system monitorowania i zabezpieczeń w technice cyfrowej. Dla pojedynczego toru pomiarowego wykonywanych szereg pomiarów |
Wzrasta liczba kanałów w tzw. systemach wielokanałowych. Nowe funkcjonalności, takie jak zaawansowana autodiagnostyka torów pomiarowych, możliwość realizowania bardziej złożonej logiki zabezpieczeń |
| 80. i 90. XX w. | Pojawiają się procesory komunikacyjne umożliwiające akwizycję sygnałów z systemów monitorowania do skomputeryzowanych systemów diagnostyki | Procesory komunikacyjne systemów diagnostyki zintegrowały się z systemami monitorowania i zabezpieczeń |
| 90. XX w. | Pojawiają się pierwsze systemy ekspertowe wspomagające proces wnioskowania diagnostycznego wykorzystujące logikę „jeśli – to” | W procesie predykcyjno-prognostycznym wykorzystywane są najbardziej zaawansowane algorytmy AI i głębokiego ML |
| 90. XX w. oraz pierwsze XXI w. |
Pojawiają się pierwsze sprawdzone sieci czujników bezprzewodowych. Wybrane zmienne procesowe są uwzględniane w diagnostyce stanu technicznego | Praktycznie nieograniczone możliwości w zakresie integracji baz danych dedykowanych integralności mechanicznej z bazami danych procesowych oraz prowadze... |
Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów
- sześć numerów magazynu „Służby Utrzymania Ruchu”,
- dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej,
- dostęp do czasopisma w wersji online,
- dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych...
- ... i wiele więcej!
