UR a świadomość zarządcza w ENERGETYCE

Zły to woźnica, co na tylne koła nie obraca lica

Dodatek specjalny

Zaawansowanie rozwoju układu nerwowego u zwierząt jest wynikiem milionów lat ewolucji, a różnorodność w budowie i funkcji układów nerwowych w różnych grupach odzwierciedla różne potrzeby adaptacyjne i ekologiczne. Układ nerwowy odgryw kluczową rolę w kontrolowaniu zachowań i przetwarzaniu informacji sensorycznych. W zależności od stopnia złożoności organizmu dysponuje on układem nerwowym o różnym stopniu zaawansowania rozwoju, co jednoznacznie przekłada się na inteligencję. W ramce 1 przedstawiono wertykalę inteligencji.
Wraz z początkiem rewolucji przemysłowej ma miejsce początek historii utrzymania ruchu (UR) majątku produkcyjnego. Lepiej, o tym początku można mówić od czasu, kiedy firmy zaczęły dostrzegać, jak istotne dla ich funkcjonowania jest zapewnienie niezawodności parku maszynowego. Współcześnie jesteśmy na etapie, w którym od ponad dekady mówi się o zagnieżdżaniu sztucznej inteligencji w coraz to nowych sferach naszego życia. Można spodziewać się pewnego podobieństwa między ewolucją organizmów żywych (poczynając od pierwotnych sensorów) w kierunku ich coraz większego zaawansowania (ramka 2) i ewolucją systemów wspomagających funkcjonowanie służb UR w przedsiębiorstwie.

ZARZĄDZANIE MAJĄTKIEM PRODUKCYJNYM PRZEDSIĘBIORSTWA

W ciągu minionego ponad półwiecza można wyróżnić kilka faz w rozwoju systemów UR krótko opisanych poniżej. To, że tych faz jest kilka, nie oznacza, że wszystkie krajowe przedsiębiorstwa znajdują się w fazie najnowocześniejszej. Wciąż jeszcze w wielu z nich stosowane jest podejście, które nie było traktowane jako nowoczesne nawet kilka dekad temu.
Lata 60.–70. XX wieku to początkowa faza powstawania nowoczesnych technologii przemysłowych. W przedsiębiorstwach wciąż koncentrowano się głównie na podstawowych zagadnieniach związanych z UR, takich jak naprawy, obsługi i zapewnienie ciągłości produkcji. Dopiero w latach 80. i 90. zaczęto dostrzegać potrzebę zintegrowanego podejścia do zarządzania zasobami technicznymi przedsiębiorstwa. Wtedy też wprowadzono pierwsze systemy klasy Computerized Maintenance Management System (CMMS), które zaczęły obejmować zarządzanie nie tylko remontami majątku, ale także całościowym cyklem jego życia.
Pod koniec lat 90. pojawił się termin „PLANT ASSET MANAGEMENT” (PAM) dedykowany zarządzaniu majątkiem produkcyjnym przedsiębiorstwa. PAM integruje zarządzanie wszystkimi zasobami technicznymi w zakładzie produkcyjnym w celu:

  • optymalizacji wydajności urządzeń i maszyn,
  • zwiększenia ich dostępności,
  • zminimalizowania kosztów operacyjnych związanych z UR,
  • planowania cyklu życia aktywów, tzn. zarządzanie nimi od momentu zakupu aż do wycofania z eksploatacji.
     
Ramka 1 

WERTYKALA INTELIGENCJI
Schematyczna „wertykala inteligencji” (od organizmów najprostszych do najbardziej złożonych) przedstawia się następująco:
1. Organizmy jednokomórkowe np. bakterie, ameby.

  • Reagują na bodźce, ale nie mają pamięci oraz zdolności uczenia się w sensie złożonym.
  • Prezentują inteligencję „podstawową”: chemotaksja (bodźce chemiczne stymulują ruch w kierunku pożywienia).

2. Proste zwierzęta bezukładowe np. gąbki, meduzy.

  • Reagują na bodźce środowiskowe – nie dysponują scentralizowanym układem nerwowym, a tym bardziej centralnym przetwarzaniem informacji.

3. Zwierzęta z układem nerwowym np. robaki, owady.

  • Dysponują pamięcią krótkotrwałą; tak więc pojawia się zdolność uczenia; prezentują proste zachowania społeczne.

4. Płazy, gady, ryby.

  • Dysponują lepszą koordynacją ruchową, instynktami, możliwością prostego planowanie.

5. Ptaki i ssaki.

  • Posiadają pamięć i zdolność do komunikowania się; uczą się współżycia społecznego; niektóre gatunki wykorzystują narzędzia.
  • Pewne gatunki (kruki, delfiny, psy, koty) są także zdolne do rozwiązywania problemów i realizacji złożonych strategii działania.

6. Ludzie/człowiek.

  • Na...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • sześć numerów magazynu „Służby Utrzymania Ruchu”,
  • dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej,
  • dostęp do czasopisma w wersji online,
  • dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych...
  • ... i wiele więcej!

Przypisy