Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jak modernizować i ulepszać system SCADA wraz z upływem czasu?

Artykuł | 22 grudnia 2020 | NR 4
0 55

Jeżeli Twoja firma używa systemów SCADA (Supervisory Control And Data Acquisition), nieuchronnie nadejdzie moment, gdy system, tak jak każdy produkt, stanie się przestarzały i będzie wymagał modernizacji. Mimo iż systemy SCADA mogą działać sprawnie przez długie lata, aktualizację systemu należy traktować jak szansę podwyższenia efektywności działania parku maszynowego. Dobrze przeprowadzona modernizacja w dłuższym okresie powinna doprowadzić do zaoszczędzenia czasu, zasobów oraz finansów przedsiębiorstwa.

 

Cele modernizacji

Podejmując działania w kierunku modernizacji systemu SCADA, należy przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie, w jakim celu jest ona przeprowadzana. Mając pełen obraz zamierzonego efektu finalnego przeprowadzanej inwestycji, trzeba dokonać analizy poniesionych wydatków w stosunku do zysków z tytułu modernizacji. O ile koszty są łatwe do oszacowania, to korzyści są często trudne do wyrażenia bezpośrednio w jednostkach pieniężnych. Przykładowo podniesienie poziomu niezawodności systemu, poprzez zastosowanie redundantnych serwerów SCADA, zmniejszy potencjalne ryzyko przerwy w działaniu aplikacji. Szczególnie w infrastrukturze krytycznej nawet krótki zastój w produkcji może przynieść znaczące straty finansowe.

Jest wiele powodów odkładania aktualizacji systemu SCADA w czasie, nawet przez lata. W większości przypadków wiąże się to z brakiem funduszy w obszarze inwestycji, zakupu licencji czy poniesienia kosztów szkoleń. Podejście typu „Jeżeli coś działa prawidłowo, nie należy ingerować” łatwo przemawia do osób decyzyjnych. Taka sytuacja jednak nie może trwać wiecznie i w końcu ktoś zdaje sobie sprawę, iż dokonanie modernizacji jest nieuniknione. Często aktualizacja po latach może okazać się bardziej kosztowna niż systematyczne podnoszenie wersji systemu wraz z biegiem lat. Zwłaszcza jeżeli zawarta umowa serwisowa z integratorem gwarantuje dostęp do najnowszych wersji oprogramowania. Czasem niektóre elementy systemu nie są już produkowane i bardziej opłacalne z ekonomicznego punktu widzenia okazuje się przejście na zupełnie inną platformę SCADA.

 

Korzyści wynikające z modernizacji systemu SCADA

  1. Wymiana przestarzałego sprzętu komputerowego.
    Modernizacja SCADA często wymuszona jest starzeniem się sprzętu komputerowego oraz urządzeń sieciowych. W momencie awarii jednego z elementów systemu często okazuje się, iż okres gwarancyjny prawdopodobnie również przestał obowiązywać. Dobrą praktykę stanowi systematyczna wymiana sprzętu komputerowego po okresie upłynięcia gwarancji, szczególnie w przypadku kluczowych komponentów systemu. Większość producentów oferuje 3–5-letnie wsparcie, więc łatwo można zaplanować budżet, kierując się cyklem życia produktu. W przypadku sterowników PLC (Programmable Logic Controllers) sytuacja jest nieco inna, gdyż urządzenia te są tak zaprojektowane, aby mogły pracować bezawaryjnie przez 10 lub nawet 20 lat. Czasem jednak system jest tak archaiczny, iż pewne elementy systemu nie są już produkowane lub koszty wymiany przewyższają koszty zakupu nowego systemu, z którym otrzymujemy możliwość przejścia na wyższy poziom technologii.
  2. Spójność standardów IT w organizacji.
    Często stając przed koniecznością wymiany serwerów czy sprzętu PC, okazuje się, iż system operacyjny, na którym działała dotychczasowa wersja systemu SCADA, nie jest już wspierany i należy dokonać jego aktualizacji. Nowsza wersja OS (Operating System) często nie jest kompatybilna ze starszą wersją SCADA, co implikuje również podniesienie wersji oprogramowania przemysłowego. Jest to chyba najczęstszy powód dokonywania modernizacji, którego najlepszy przykład stanowi wstrzymanie wsparcia dla systemu Windows XP przez Microsoft, szeroko wykorzystywanego w automatyce. Szacuje się, iż po 8 kwietnia 2014 r. – dniu, w którym nastąpiło oficjalne zaprzestanie wsparcia – ponad 30% komputerów podłączonych do internetu działało pod kontrolą Windows XP. Brak nowych łatek bezpieczeństwa znacznie zwiększa ryzyko zainfekowania złośliwym oprogramowaniem. Doskonałym przykładem jest ogólnoświatowy atak wirusem WannaCry w maju 2017 r., gdzie ofiarą padło ponad 230 000 komputerów z ponad 150 krajów. W tym przypadku Microsoft zdecydował się jednak wypuścić łatkę również dla Windows XP, uniemożliwiającą cyberatak. Warto jest więc dostosowywać rozwiązania w obszarze OT (Operational Technology) do standardów IT występujących w organizacji. Konieczność wymiany hardware’u oraz upgrade’u systemu operacyjnego i SCADA zwiększa bezpieczeństwo cybernetyczne oraz często owocuje implementacją całkiem innego podejścia, oferującego nowe możliwości budowania aplikacji.
  3. Zwiększenie bezpieczeństwa.
    Poprawienie poziomu cyberbezpieczeństwa jest następną zaletą modernizacji systemu SCADA. Systemy starsze niż 5 lat prawdopodobnie nie są kompatybilne z obowiązującymi standardami, takimi jak uwierzytelnianie wielopoziomowe czy mechanizmy szyfrowania. Przykładowo nowsze wersje systemów SCADA mogą pobierać lub udostępniać dane, używając protokołu OPC UA (OPC Unified Architecture), który umożliwia szyfrowanie danych poprzez zastosowanie certyfikatów oraz możliwość wyboru portu, po którym będzie dokonana transmisja danych. Coraz częściej popularny jest dostęp do zasobów poprzez zastosowanie rozwiązań biometrycznych oraz wykorzystanie zapór sieciowych nowej generacji, które mogą filtrować ruch sieciowy protokołów przemysłowych, takich jak Modbus TCP, OPC, ICCP, Profinet czy DNP3. 
  4. Eliminacja przestarzałych rozwiązań.
    Modernizację syste...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy