Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zarządzanie zasobami ludzkimi

13 kwietnia 2022

NR 2 (Marzec 2022)

Legalna praca dla cudzoziemców w Polsce – wsparcie i uproszczenia dla obywateli Ukrainy

0 156

Obecnie w Polsce mamy bardzo zróżnicowane przepisy dotyczące zatrudniania cudzoziemców. Inne przepisy odnoszą się do obywateli Unii Europejskiej, a inne do obywateli pozostałych państw – przy czym obywateli sześciu z tych państw można zatrudniać w tzw. trybie uproszczonym. Dodatkowo od 12 marca br. obywateli Ukrainy w trybie specustawy.

Przy zatrudnianiu pracowników nieposiadających obywatelstwa polskiego należy kierować się szczególnymi przepisami. Zgodnie z ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach „cudzoziemcem jest każdy, kto nie posiada obywatelstwa polskiego”.
W przypadku zatrudniania  cudzoziemców w Polsce mamy do czynienia z dwiema grupami pracowników:

  • obywatele państw Unii Europejskiej (EU), Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) oraz Szwajcarii;
  • obywatele pozostałych państw (tzw. państw trzecich).

Dla każdej z tych grup obowiązują inne przepisy.

I. Zatrudnianie obywateli Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Szwajcarii

Zasadą jest, że każdy obywatel Unii Europejskiej (UE) ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich, z zastrzeżeniem warunków ustanowionych prawem UE. Swoboda przemieszczania się w UE to podstawowe prawo obywateli UE.
Swobodny przepływ pracowników opiera się na równym traktowaniu obywateli państw UE w zakresie wynagrodzenia oraz innych warunków pracy i zatrudnienia. Swobodny przepływ pracowników obejmuje również członków rodzin osób migrujących.
Przepisy o swobodnym przepływie pracowników uprawniają do:

  • poszukiwania pracy w innym państwie członkowskim,
  • podejmowania pracy w innym państwie członkowskim bez konieczności uzyskania pozwolenia na pracę,
  • zamieszkania w innym państwie członkowskim ze względu na pracę,
  • pozostania w innym państwie członkowskim nawet po zakończeniu stosunku pracy, o ile spełnione są warunki określone prawem UE,
  • traktowania na równi z obywatelami danego państwa członkowskiego w zakresie dostępu do zatrudnienia, warunków pracy oraz przywilejów socjalnych i podatkowych.

Każdy obywatel UE, EOG lub Szwajcarii oraz członek jego rodziny niebędący obywatelem tych państw, może przebywać na terytorium Polski do trzech miesięcy, bez konieczności zarejestrowania pobytu. W tym okresie każdy obywatel UE, EOG lub Szwajcarii jest obowiązany posiadać ważny dokument podróży lub inny ważny dokument potwierdzający jego tożsamość i obywatelstwo. Członek rodziny niebędący obywatelem tych państw, obowiązany jest posiadać ważny dokument podróży oraz wizę, jeśli jest wymagana.
Jeżeli pobyt na terytorium Polski jest dłuższy niż trzy miesiące, to każdy obywatel UE, EOG lub Szwajcarii jest obowiązany zarejestrować swój pobyt, a członek rodziny niebędący obywatelem tych państw jest obowiązany uzyskać kartę pobytu członka rodziny obywatela UE, EOG lub Szwajcarii.

II. Zatrudnianie cudzoziemców spoza UE/EOG

Obywatele krajów spoza Unii Europejskiej, którzy przebywają na terytorium Polski na podstawie zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, nie muszą posiadać dodatkowych dokumentów, aby móc podjąć i wykonywać pracę.
Zezwolenie na pracę w Polsce nie jest wymagane m.in. gdy cudzoziemiec:

  • korzysta w Polsce z ochrony międzynarodowej (posiada status uchodźcy, korzysta z ochrony uzupełniającej),
  • posiada zgodę na pobyt ze względów humanitarnych,
  • posiada zgodę na pobyt tolerowany w Rzeczypospolitej Polskiej,
  • jest małżonkiem obywatela polskiego, posiadający zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielone w związku z zawarciem związku małżeńskiego,
  • posiada zezwolenie na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną,
  • posiada zezwolenie na pobyt czasowy w celu kształcenia się na studiach,
  • posiada ważną Kartę Polaka,
  • jest absolwentem polskich szkół ponadgimnazjalnych, stacjonarnych studiów wyższych lub stacjonarnych studiów doktoranckich na polskich uczelniach.

Cudzoziemiec, który na mocy przepisów nie jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę w Polsce, chcąc podjąć zatrudnienie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, musi posiadać odpowiednie zezwolenie.
O zezwolenie na pracę (typ A, B, C, D i E) występuje:

  • pracodawca do właściwego wojewody lub do właściwego starosty (powiatowego urzędu pracy) o zezwolenie na pracę sezonową (typ S);
  • cudzoziemiec przebywający już legalnie na terytorium Polski do wojewody właściwego ze względu na pobyt cudzoziemca, w przypadku zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Wykonywanie pracy przez cudzoziemca musi odbywać się na tych samych warunkach lub na tym samym stanowisku co określone w zezwoleniu na pracę.
Wyjątkiem jest powierzenie pracy o innym charakterze lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę na okresy łącznie nieprzekraczające 30 dni w roku kalendarzowym pod warunkiem:

  • powiadomienia o tym w terminie 7 dni (pisemnie) wojewody, który wydał zezwolenie lub
  • w przypadku tzw. jednolitego zezwolenia na pobyt czasowy i pracę – praca na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w tym zezwoleniu – jest dopuszczalna pod warunkiem odpowiedniej zmiany treści zezwolenia. Zmiany tej dokonuje się na wniosek cudzoziemca.

Podstawą do legalnego wykonywania pracy w Polsce na podstawie zezwolenia na pracę (lub zwolnienia z wymogu posiadania zezwolenia na pracę) dla cudzoziemca jest tzw. tytuł pobytowy, z którym wiąże się uprawnienie do wykonywania pracy. O tytuł pobytowy musi wystąpić sam cudzoziemiec.
Prawo wykonywania pracy w RP mają cudzoziemcy, którzy przebywają w Polsce na podstawie:

  • wizy, z wyjątkiem wizy, wydanej w celu turystycznym, ochrony czasowej, przyjazdu ze względów humanitarnych,
  • złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy lub stały lub umieszczonego w dokumencie podróży odcisku stempla, który potwierdza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, jeżeli bezpośrednio przed złożen...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy