Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jak skutecznie wpływać na postawy pracowników wobec BHP?

Artykuł | 7 stycznia 2021 | NR 1
0 187

Sposoby kształtowania postaw i co za tym idzie – zachowań wobec bezpieczeństwa pracy – to trudne wyzwanie stojące przed każdym kierownikiem. Ale wystarczy wypracowanie jasnych wskazówek, które pomogą radzić sobie w konkretnych sytuacjach, np. jak sprawić, aby pracownicy zaczęli przestrzegać przepisów nie z obawy przed karą, ale z wewnętrznego przekonania, by sytuacja zmieniła się na lepsze

 

Rola służb BHP

Niezwykle ważną kwestię stanowi zdefiniowanie roli służby BHP w sensie strategicznym (czyli jaka jest jej misja), ponieważ od tego będą zawsze zależne podejmowane działania. Jak ważny jest ten aspekt, łatwo zrozumieć na przykładzie mówiącym, jaka ta rola być nie powinna. Jeśli przyjąć, że zasadniczym, strategicznym zadaniem służby BHP jest „pilnowanie, aby w zakładzie przestrzegane były przepisy”, to tak rozumiana rola skutkuje tym, że inspektor zmienia się w nadzorcę, który na siebie bierze całą odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa w firmie. Intencje mogą być szczytne, ale podejście nieefektywne i co gorsza nierealne – nie można być przecież wszędzie ani osobiście dopilnować każdej czynności, samodzielnie wychwycić wszystkich uchybień. Niestety jednak dość często można się z tym podejściem spotkać.

Jeśli zadaniem służby BHP na poziomie misji byłoby „kształtowanie bezpiecznego środowiska pracy, budowa świadomości zagrożeń oraz angażowanie pracowników i kadry kierowniczej w podnoszenie bezpieczeństwa i higieny pracy”, to pozycja służby BHP zmienia się zasadniczo.

W pierwszym przypadku jedynymi narzędziami inspektora są nadzór i ewentualne kary. Pamiętajmy jednak, że skuteczność kar jest ograniczona. Jeśli powodem przestrzegania przepisów jest przymus zewnętrzny, czyli strach przed karą, to motywacja zmniejsza się wraz z realnością groźby. Gdy zasady egzekwowane są nakazowo, pojawia się też opór oraz typowa w Polsce przekora, gdzie na pytanie „Po co są zasady?” pierwsza odpowiedź, jaka się pojawia, brzmi: „Po to, aby je łamać!”.

Oznacza to, że w ekstremalnych przypadkach, kiedy np. pracownicy pracują w warunkach o ograniczonych możliwościach nadzoru i kontroli, ryzyko łamania zasad bezpieczeństwa pracy gwałtownie wzrasta.

 

Respektowanie zasad

Co więc robić, jeśli chcemy, aby przestrzeganie przepisów wynikało z woli, a nie z przymusu, jak wzbudzić trwałą motywację wewnętrzną, chęć postępowania zgodnie z zasadami bezpieczeństwa?

Kluczem w tym wypadku okazuje się podejście drugie, polegające na angażowaniu pracowników i kadry kierowniczej w proces budowy bezpiecznego środowiska pracy. Trudniej złamać zasadę, którą się samemu wypracowało i której sens się rozumie. Ale skoro to wydaje się takie proste, to dlaczego w rzeczywistości jest tak trudne? Okazuje się, że w praktyce zamiast angażować stosujemy kontrolę. Część przyczyn może tkwić w nas samych, np. w postaci założeń, jakie sobie obierzemy, czyli „pracownicy dobrze wiedzą, dlaczego przestrzeganie zasad BHP jest ważne, ale po prostu im się nie chce”  albo „próbowałem już wszystkiego: prośbą,...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy