Dołącz do czytelników
Brak wyników

4 poziomy wtajemniczenia. Skuteczny nadzór techniczny jako fundament bezpieczeństwa eksploatacji

Artykuł | 18 grudnia 2020 | NR 3
0 65

Maszyny służą przemianie różnych form energii oraz wykonywaniu pracy przy pomocy energii mechanicznej. Maszyny i urządzenia pracujące w przemyśle jako nośniki energii mogą stanowić ogromne zagrożenia dla naszego bezpieczeństwa, które mogą wyniknąć z uwolnienia lub przeniesienia tej energii na człowieka w niekontrolowany sposób.

 

W jaki sposób diagnostyka i nadzór techniczny przyczyniają się do zwiększenia bezpieczeństwa? Są kluczowe. Nadzór urządzeń ciśnieniowych przy pomocy badań nieniszczących i diagnostyka maszyn są jak otwarte oczy dla przemysłu, bez nich brnęlibyśmy ślepi od awarii do awarii, ponosząc ogromne konsekwencje takiej ignorancji. Nadzór nad maszynami i urządzeniami technicznymi odbywa się na wielu poziomach i to od służb utrzymania ruchu zależeć będzie najbardziej, czy dozór i diagnostyka poprawi nasze bezpieczeństwo.

 

Poziom 1. Dozór techniczny

Dozorowi technicznemu podlegają wszyscy. Funkcja pełniona przez Urząd Dozoru Technicznego to kontrola stanu technicznego urządzeń na najwyższym poziomie, prowadzona powszechnie. Dotyczy ona oczywiście urządzeń o największym ryzyku zagrożenia dla ludzi i środowiska. Z całą pewnością ze wszystkich rodzajów prowadzonych inspekcji to właśnie badania UDT mają największy wpływ na nasze bezpieczeństwo. Urządzenia gromadzące energię powyżej wyznaczonego ustawowo progu są mocą ustawy kontrolowane przez państwo w celu zapewnienia bezpieczeństwa osób i mienia. Rozporządzenie nie wymienia wśród takich urządzeń maszyn wirnikowych, być może ze względu na zbyt kłopotliwy przedmiot ewentualnego dozoru, na pewno jednak dozorowi podlegają rurociągi parowe zasilające turbiny, zbiorniki ciśnieniowe, zbiorniki na paliwa i niebezpieczne chemikalia, kotły i urządzenia dźwigowe. Kontrolowane są zarówno suwnice i żurawie, jak i niewielkie podnośniki pojazdów i windy osobowe, kotły energetyczne o mocy kilkuset megawatów oraz niewielkie autoklawy służące sterylizacji narzędzi w gabinetach stomatologicznych, przydomowe zbiorniki ciekłego gazu i ciężarowe cysterny gromadzące wiele ton toksycznych substancji. Poważna awaria każdego z tych urządzeń mogłaby narazić na zagrożenie środowisko i doprowadzić do śmierci wielu ludzi. Na przykład eksplozja zbiornika sprężonego gazu na stacji benzynowej mogłaby zniszczyć otoczenie w promieniu 300 m. Państwo utrzymuje armię najwyższej klasy inżynierów w jednym celu – zapewnienia nam bezpieczeństwa i niedopuszczenia do takiej sytuacji. Najważniejszym elementem systemu dozoru jest sam inspektor. Osoba dokonująca kontroli musi mieć odpowiednie kwalifikacje, a inspektorzy przechodzą regularnie gruntowne szkolenia. Każde urządzenie posiada książkę z numerem ewidencyjnym, w którą wpisywane są główne naprawy oraz wyniki kolejnych inspekcji. Wysokiej klasy inżynier UDT potrafi dostrzec ślady nieuprawnionych napraw urządzeń poddozorowych, bo te nie mogą być przecież naprawiane przez niecertyfikowanych spawaczy, inspektor potrafi ocenić stan spawów i wyeliminować nieujęte w dokumentacji modyfikacje. Rola inspektora często polega na wchodzeniu w miejsca, w które nikt nie odważa się zaglądać, po to tylko, by upewnić się, że korozja lub erozja nie przybliżyły zbiornika lub kolumny do katastrofy. Dziesiątki takich bliskich uszkodzeniu urządzeń eliminuje się z eksploatacji po inspekcji dozorowej lub nakazuje się dokonanie napraw. Potencjalnie niejedna z wykrytych nieprawidłowości mogłaby stać się zagrożeniem dla wielu osób. Nasze bezpieczeństwo jest bezpośrednio zapewnione przez dokonujących badań ludzi. Nawet jeżeli właściciel urządzeń zupełnie zaniecha ich badań, Urząd Dozoru Technicznego i tak dokona inspekcji i wykluczy egzemplarze niespełniające wymogów.  Niektórzy z nas mogą czuć zagrożenie, mieszkając nieopodal stacji posiadającej duże zbiorniki gazu lub wsiadając do starej windy. Jednak jeżeli na zbiorniku lub urządzeniu widoczny jest znaczek UDT, nie ma obawy – zbiornik jest w dobrym stanie, ma sprawny zawór bezpieczeństwa, a rama podnośnika windy na pewno nie była spawana przez woźnego. Regularna kontrola stanu prowadzona przez UDT zapewnia nam bezpieczeństwo.

 

Poziom 2. Własna inspekcja specjalistyczna

Nieco wyższy poziom bezpieczeństwa na skutek inspekcji osiągają firmy dokonujące dodatkowych badań we własnym zakresie. Nikt nie zapewni bezpieczeństwa tak dobrze jak będący na miejscu i stale zajęty inspektor, dlatego każdy szanujący się duży zakład czy elektrownia posiadające zbiorniki i rurociągi ciśnieniowe oprócz poddawania się regularnym kontrolom urzędów dozoru  mają własne zespoły inspektorów badających stopień skorodowania rurociągów, zbiorników i stan techniczny urządzeń przy pomocy badań nieniszczących. Mniejsze zakłady do badań swoich urządzeń wykorzystują firmy zewnętrzne. Regularna kontrola stanu urządzeń jest często podyktowana głownie obawami o ewentualne straty produkcji lub ubytki mediów, tymczasem ofiarą oszczędności, a pośrednio korozji i nieszczelności, może paść nasze bezpieczeństwo. Badania zbiorników czy rurociągów dokonywane przy pomocy badań nieniszczących ratują życie dziesiątek osób. Skąd o tym wiadomo? Zakładowe laboratoria badań nieniszczących posiadają mnóstwo eksponatów pełniących funkcję tro...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy